Tuesday, August 17, 2010

ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႕အစည္းမ်ား

ေတာ္လွန္ေရးတရပ္ ဆင္ႏႊဲရာမွာ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းမ်ားရဲ႕ အခန္းက႑ဟာ အလြန္ပဲ အေရးႀကီးလွပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးဆင္ႏႊဲဖို႕အတြက္ ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြ စုစည္းမိလာ ၾကတဲ့အခါ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းကို ဘယ္လိုသ႑ာန္နဲ႕ စုဖြဲ႕ျပင္ဆင္မွာလဲ ဆိုတာက ေမးခြန္းထုတ္စရာ ရွိလာပါတယ္။ လူအမ်ားကို အေျချပဳတဲ့ (Mass-based Revolutionary Organization) အေနနဲ႕ စုဖြဲ႕မွာလား၊ ထိပ္ပိုင္းက လူအနည္းစုကို အေျချပဳတဲ့ (Elite-based Revolutionary Organization) အေနနဲ႕ စုဖြဲ႕မွာလား၊ ဗဟိုဦးစီးစနစ္ (Centralization) ကို အေျခခံမွာလား၊ ဗဟိုဦးစီးမွဳေျဖေလွ်ာ့ထားေသာစနစ္ (Decentralization) ကို အေျခခံမွာလား ဆိုတဲ့ စဥ္းစားေရြးခ်ယ္စရာ အခ်က္အလက္ေတြ အမ်ားအျပား ေပၚထြက္လာတတ္ပါတယ္။
ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ centralization စနစ္ကို က်င့္သံုးမွာလား၊ decentralization စနစ္ကို က်င့္သံုးမွာလား ဆိုတာက ဒီအဖြဲ႕အစည္းနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို ဘယ္လိုခ်မွတ္လုပ္ကိုင္ၾကမယ္ဆိုတာေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ လူတ ေယာက္ကပဲ ဦးေဆာင္ၿပီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ အားလံုးခ်မွတ္မယ္ဆိုရင္ centralization စနစ္ ကိုက်င့္သံုးတယ္လို႕ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ လူအေယာက္ (၁၀၀၀) ရွိတဲ့ အဖြဲ႕အစည္း ထဲမွာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြအားလံုးက လူအေယာက္ (၁၀၀၀) လံုးက ညီတူညာတူဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ decentralization စနစ္ကို က်င့္သံုးတယ္လို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလို မဟုတ္ပဲ သာမန္အဖြဲ႕၀င္ေတြက လုပ္ငန္းပိုင္းဆိုင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အခ်ိဳ႕နဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ငယ္ ေတြက ဆံုးျဖတ္ခ်က္အမ်ားစုကို ခ်မွတ္ျပီး၊ ဗဟိုအမွဳေဆာင္မ်ားက အေရးပါတဲ႕ဆံုးျဖတ္ ခ်က္အခ်ိဳ႕ကို ခ်မွတ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ centralization- decentralization continuum ရဲ႕ အလယ္အလတ္ စနစ္ကို က်င့္သံုးတယ္လို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေရးရာ ေလ့လာဆန္းစစ္သူ Jennergren က decentralization စနစ္ကို က်င့္သံုးတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာလဲ decentralized လံုး၀မလုပ္တဲ့ အေရးႀကီး ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြရွိေသးေၾကာင္း ညႊန္းဆိုေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ အေရးႀကီးဆံုးျဖတ္ခ်က္္ မ်ား (important decisions) ေတြထဲမွာ အဖြဲ႕အစည္းေရးရာဦးတည္ခ်က္မ်ား (Organizational Objectives)၊ မဟာဗ်ဴဟာ စီမံခ်က္မ်ား (Strategic Plans) နဲ႕ အေျခခံမူ ၀ါဒမ်ား (Basic Policies) စတာေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။

စီးပြားေရးေလာကက အဖြဲ႕အစည္းေတြကို ေလ့လာဆန္းစစ္ခဲ့တဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေရးရာ ေလ့လာသူ Mintzberg က ဘ႑ာေရး၊ ဥပေဒေရးရာနဲ႕ ပတ္သက္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို အမ်ားအားျဖင့္ ထိပ္ပိုင္းခါင္းေဆာင္မ်ားက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ေလ့ရွိျပီး၊ ေစ်းကြက္ရွာေဖြေရးနဲ႕ ထုတ္လုပ္မွဳဆိုင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို အလယ္အလတ္ေခါင္းေဆာင္မ်ားက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ေလ့ ရွိေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ centralized decisions ေတြ ရွိႏိုင္သလို decentralized decisions ေတြလဲ ရွိႏိုင္ေၾကာင္း သိသာ ထင္ရွားလွပါတယ္။ centralization နဲ႕ decentralization စနစ္ေတြကိုပဲ သီးျခား က်င့္သံုးတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြဆိုတာ မရွိသေလာက္ရွားပါးလွပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕သေဘာသဘာ၀ ေပၚမူတည္ျပီး degree of decentralization ကေတာ့ ကြဲျပားျခားနားမွဳရွိႏိုင္ပါတယ္။

decentralization ဟာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္မွဳေတြမွာ အေျခခံျပီး၊ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္မွဳ အတြက္ သတင္းအခ်က္အလက္ဟာ အေရးပါလာတဲ့အခါမွာ အိုင္အက္စ္လို႕ေခၚတဲ့ သတင္း အခ်က္အလက္စနစ္ (Information System) ရဲ႕ အခန္းက႑ဟာလဲ degree of decentralization အေပၚမွာ သက္ေရာက္မွဳ ရွိလာပါတယ္။ တိုးတက္လာတဲ့ အိုင္အက္စ္ စနစ္နဲ႕ centralization/ decentralization တို႕အၾကားက ဆက္ႏြယ္မွဳႏွစ္ခုကို ပညာရွင္ ေတြက ထုတ္ေဖာ္ေတြ႕ရွိခဲ့ၾကပါတယ္။ ပထမတခ်က္အေနနဲ႕ အိုင္အက္စ္စနစ္ဟာ ဆံုးျဖတ္ ခ်က္ေတြခ်မွတ္ဖို႕ လိုအပ္တဲ့သတင္းအခ်က္အလက္ေတြကို ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ ရရွိႏိုင္ေစတဲ့ အတြက္ centralization ကို တိုးျမွင့္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အျခားတဘက္မွာလဲ အိုင္အက္စ္စနစ္ ဟာ အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းက စီမံခန္႕ခြဲမွဳအဆင့္တိုင္းကို သတင္းအခ်က္အလက္ေတြ ျပည့္ ျပည့္စံုစံု ရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္တဲ့အတြက္ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေတြအေနနဲ႕ ေအာက္ ေျခအဆင့္ဆင့္ကို ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္လုပ္ေဆာင္ခြင့္ေတြ ေပးအပ္ႏိုင္ျပီး decentralization ကို တိုးျမွင့္ေပးႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ မတရားတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကို ၿဖိဳလွဲဖို႕ ႀကိဳးစားလုပ္ေဆာင္ၾကတဲ့ political entrepreneurs ေတြအေနနဲ႕ အိုင္အက္စ္စနစ္ကို သက္ဆိုင္ရာေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ အသံုးျပဳဖို႕ လိုအပ္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားကို ေထာက္ျပေျပာဆိုၾက ပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ပိုမိုထိေရာက္ျပီး၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားကို စိန္ေခၚႏိုင္မွဳေတြ ပိုမိုျမင့္တက္လာႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ၾကပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြကေန တဆင့္ ေတာ္လွန္ေရးကြန္ယက္ေတြ ခ်ိတ္ဆက္ဖြဲ႕စည္းျပီး ကြန္ယက္စစ္ပြဲ (netwar) ကို ဆင္ႏႊဲႏိုင္ေၾကာင္း စစ္မဟာဗ်ဴဟာေလ့လာေရး ပညာရွင္ Arquilla နဲ႕ Ronfeldt တို႕က အႀကံျပဳထားခဲ့ၾကပါတယ္။

ေခတ္မီဖြံ႕ၿဖိဳးတဲ့ နည္းပညာေတြကို အသံုးျပဳျခင္းအားျဖင့္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားရဲ႕ ေဒါက္တိုင္ေတြျဖစ္တဲ့ စစ္တပ္၊ ရဲေတြကို ေတာ္လွန္ေရးအင္အားစုႀကီး ေတြနဲ႕ ထိပ္တိုက္တိုက္ပြဲ၀င္စရာမလိုပဲ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားလည္ပတ္မွဳေတြကို တိုက္ရိုက္ တိုက္ခိုက္လာႏိုင္ေစပါတယ္။ ဒီက႑နဲ႕ပတ္သက္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားကေတာ့ အာဏာ ရွင္ယႏၱရားကို ေထာက္ကူေပးတဲ့ ဘဏ္တခုကို လူအင္အားသံုးျပီး ၀င္ေရာက္စီးနင္းတိုက္ ခိုက္တာထက္ ဒီဘဏ္လုပ္ငန္းလည္ပတ္မွဳကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားတဲ့ ကြန္ျပဴတာစနစ္ကို တိုက္ခိုက္ ႏိုင္မွဳက ပိုၿပီး ထိေရာက္မွဳရွိလာေၾကာင္း ေျပာဆိုလာၾကပါတယ္။

ဒါေပမယ့္လဲ ေခတ္မီတိုးတက္တဲ့ အိုင္တီစနစ္၊ အိုင္အက္စ္စနစ္ေတြကို အသံုးျပဳျခင္းအားျဖင့္ အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ လံုျခံဳေရး (security of the organization) ကို ထိခိုက္မွဳရွိေစႏိုင္ေၾကာင္း ကိုလဲ ေထာက္ျပေျပာဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။ ႏိုင္ငံေရးပညာရွင္ Bell ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင္း ေတာ္လွန္ေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြ ပတ္သက္တဲ့ old wives' tale တခုရွိပါတယ္။ ဒါကေတာ့ အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ လံုၿခံဳေရး (Security of the organization) နဲ႕ လုပ္ငန္းတာ၀န္ေတြကို ၿပီးေျမာက္ ေအာင္ျမင္ ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွဳ (efficiency) တို႕ အၾကားမွာ ေျပာင္းျပန္ဆက္စပ္မွဳ (inverse relation) ရွိေနတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

လံၿခံဳေရးဆိုတာက ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ယႏၱရားရဲ႕ ေခ်မွဳန္းႏိုင္စြမ္းကို ေတာင့္ခံႏိုင္မွဳနဲ႕ သတင္းအခ်က္အလက္ေပါက္ၾကားမွဳကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္မွဳေတြနဲ႕ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ Efficiency ဆိုတာကေတာ့ ခ်မွတ္ထားတဲ့ စီမံခ်က္ေတြကို ၿပီးေျမာက္ေအာင္ျမင္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွဳ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာတ၀ွမ္းေတာ္လွန္ေရးအဆက္ဆက္ရဲ႕ သင္ခန္းစာမ်ားအရ Efficiency ကို အာရံုစိုက္ လုပ္ေဆာင္မွဳမ်ားေလေလ၊ အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ လံုျခံဳေရးကို ထိခိုက္ေလေလပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ မဟာဗ်ဴဟာေလ့လာသူ McCormick က ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မွဳကို ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး ကြန္ယက္ခ်ိတ္ဆက္မွဳေတြ၊ decentralization process ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖာ္တဲ့အခါ အခ်ိန္အနည္းငယ္အတြင္း Efficiency ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မွသာ ေအာင္ပြဲကို ရမွာျဖစ္ျပီး၊ အခ်ိန္ၾကာလာခဲ့ရင္ေတာ့ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕ အစည္းရဲ႕ လံုၿခံဳေရးကို ထိခိုက္မွဳ ပိုမ်ားလာတာနဲ႕အမွ် ပ်က္စီးတိမ္ေကာသြားႏိုင္ေၾကာင္း ေဖာ္ထုတ္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြအေနနဲ႕ ေရတိုကာ လမွာ Efficiency ရဖို႕အတြက္ ေရရွည္ရပ္တည္ႏိုင္မွဳရဲ႕ security ကို ဘယ္ေလာက္ အတိုင္းအတာအထိ sacrifice လုပ္ဖို႕သင့္သလဲဆိုတာကို တိုက္ပြဲေဖာ္ေဆာင္ လွဳပ္ရွားမွဳ သ႑ာန္တိုင္းမွာ ေရြးခ်ယ္ဆံုးျဖတ္ႏိုင္ၾကဖို႕ လိုအပ္လွပါတယ္။

ဒီလိုမဟုတ္ပဲ ဗဟိုဦးစီးစနစ္နဲ႕ ေျမေအာက္ဆဲလ္ေတြအေပၚမွာ အေျခခံတည္ေဆာက္မွဳ သ႑ာန္ (hierarchical cell-based organization) ကေန ကြန္ယက္သ႑ာန္ (network structures) ကို ကူးေျပာင္းမွဳ လုပ္မယ္ဆိုရင္လဲ တိုးတက္ေျပာင္းလဲလာတဲ့ efficiency နဲ႕ ညီမွ်တဲ့ security ကို တၿပိဳင္တည္း တိုးျမွင့္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Network structures ေပၚ အေျခခံတဲ့ ခ်ိတ္ဆက္မွဳေတြမွာ အဖြဲ႕အစည္းငယ္ေလးေတြ (nodes) အမ်ားအျပား ပါ၀င္ၿပီး၊ ဒီ nodes ေတြအၾကားက ဆက္စပ္မွဳ၊ ဆက္သြယ္မွဳ (interconnections) ေတြလဲ အမ်ားအျပား ပါရွိတဲ့အတြက္ သတင္းလံုၿခံဳေရး ရဖို႕ဆိုတာကေတာ့ အလြန္ခဲယဥ္းတတ္ပါတယ္။ Node တခုကို ႏိုင္ငံေတာ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားေဒါက္တိုင္ေတြက ေျခရာခံမိတာနဲ႕ Network structure ႀကီးတခုလံုးကို ရန္သူက ၿဖိဳခြင္းႏိုင္ဖို႕ လမ္းဖြင့္ေပးလိုက္သလို ျဖစ္သြားတတ္ ပါတယ္။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ centralization မွာ အားသာတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက security ေကာင္းမြန္ၿပီး ေရရွည္ျမွဳပ္ႏွံဖို႕ လိုအပ္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ ပိုၿပီး အသံုး၀င္တတ္သလို၊ decentralization မွာ အားသာတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြက efficiency တိုးျမွင့္ေပးႏိုင္တဲ့အတြက္ ေရတိုေတာ္လွန္ေရးကာလအတြင္း ေအာင္ပြဲရႏိုင္မွဳအတြက္ အသံုး၀င္တတ္ပါတယ္။ သက္ ဆိုင္ရာေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ ေရတိုေရရွည္ အတိမ္အနက္ကို မွန္မွန္ကန္ကန္ သံုးသပ္တြက္ခ်က္ ႏိုင္ဖို႕ပဲ လိုပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ေရရွည္ျမွဳပ္ႏွံရမယ့္ ေျမေအာက္ေတာ္လွန္ေရးအခ်ိန္မွာ ပဲ့ကေထာင္၊ ဦးကနင္းနဲ႕ ကေသာင္းကနင္း decentralization အဖြဲ႕အစည္းေတြ မွိဳလိုေပါက္ လာၿပီး၊ ေရတိုကာလအတြင္း အဆံုးသတ္တိုက္ပြဲႏႊဲရမယ့္ အခ်ိန္မွာက်ေတာ့မွ ဟိုအဖြဲ႕ကလဲ ႏွစ္ေယာက္တပိုင္း၊ ဒီအဖြဲ႕ကလဲ မခ်ိသာမဆန္႕သာနဲ႕ မပီမျပင္ထြက္ေပၚလာတာမ်ိဳးေတြ ၾကံဳေတြ႕ၾကရမွာပဲ။

ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာ elite-based နဲ႕ Mass-based organization ကြဲျပားမွဳ ေတြလဲ ရွိပါေသးတယ္။ centralization/ decentralization ကြဲျပားမွဳ သ႑ာန္လိုပါပဲ။ continuum အေနနဲ႕သာ ရွိပါတယ္။ ေရေပၚဆီအေျချပဳအဖြဲ႕အစည္းနဲ႕ လူထုအေျချပဳ အဖြဲ႕အစည္းဆိုျပီး သီးျခားခြဲထုတ္ႏိုင္ဖို႕ကေတာ့ အလြန္ခဲယဥ္းလွပါတယ္။ အဖြဲ႕အစည္းတခု ဟာ elite-based လား၊ mass-based လားဆိုတာကို ပညာရွင္အမ်ားစုက အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ အရြယ္အစားနဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ စြမ္းရည္ေတြနဲ႕ တိုင္းတာေလ့ရွိၾကပါတယ္။ အလြယ္ တကူ စဥ္းစားႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းတခုကေတာ့ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းတခုမွာ ရွိေနတဲ့ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ ဆယ္ေယာက္ကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်လိုက္ရင္ (သို႕မဟုတ္) လုပ္ႀကံသတ္ ျဖတ္လိုက္ရင္ ဒီအဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ေအာင္ပြဲရႏိုင္မွဳ စြမ္းရည္ က်ဆင္းသြားမွဳ ရွိမရွိ ဆိုတာပါပဲ။ ဒီလိုျဖစ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါကို elite-based revolutionary organization လို႕ သတ္မွတ္ႏိုင္ ပါတယ္။ ဒီလိုမဟုတ္ပဲ အဖြဲ႕အစည္းအတြင္းမွာ ပါ၀င္တဲ့ အဖြဲ႕၀င္တ၀က္ေက်ာ္ကို ေခ်မွဳန္းႏိုင္မွ သာ ေအာင္ပြဲရႏိုင္မွဳစြမ္းရည္ က်ဆင္းသြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဒါကို mass-based revolutionary organization လို႕ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေတာ္လွန္ေရးတရပ္ဆင္ႏႊဲရာမွာ ပါ၀င္တဲ့ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြဟာ elite-based မ်ားေနရင္ ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရား ေဒါက္တိုင္ေတြအေနနဲ႕ ၿဖိဳခြင္းရ လြယ္ကူပါတယ္။ ဒီလိုအာဏာပိုင္ေတြဘက္ကေန ထိပ္ပိုင္း ေခါင္းေဆာင္မ်ားကို ဖမ္းဆီးေထာင္ခ်ျခင္း၊ လုပ္ႀကံ သတ္ျဖတ္ျခင္းအားျဖင့္ ေတာ္လွန္ေရးဟာလဲ ၾကန္႕ၾကာေနတတ္ပါတယ္။ Mass-based မ်ား ေနရင္ေတာ့ ၿဖိဳခြင္းရ ခက္ခဲတတ္တာေၾကာင့္ ေတာ္လွန္ေရးဘက္မွာ ပိုျပီး အားသာခ်က္ရွိ လာႏိုင္ပါတယ္။

စစ္ပညာရွဳေထာင့္က ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ centre of gravity ဟာ ဘယ္မွာတည္ရွိေနလဲဆိုတာကို သိလာတာနဲ႕အမွ် အဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ elite-based, mass-based သ႑ာန္ကို ဆန္းစစ္ႏိုင္လာျပီး၊ ဒီအဖြဲ႕အစည္းရဲ႕ ေအာင္ျမင္ႏိုင္ မွဳအတိုင္းအတာကို သံုးသပ္မွန္းဆႏိုင္တယ္လို႕ ဆိုရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ရူပေဗဒပညာရပ္မွာ centre of gravity ဆိုတာ ရုပ္၀တၱဳတခုရဲ႕ ေရြ႕လ်ားျခင္း၊ လည္ပတ္ျခင္း၊ ေရြ႕႔လ်ားမွဳ ရပ္ဆိုင္းျခင္းေတြကို ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ extraneous forces အားလံုး ဆံုတဲ့ ဆံုမွတ္ကို ေခၚဆိုတာျဖစ္ပါတယ္။ စစ္ပညာရွင္ ကေလာ့၀တ္စ္က စစ္တပ္မ်ား တပ္စြဲေနရာယူမွဳေတြကို ေဖာ္ျပတဲ့အခါမွာ ဒီသေဘာတရားကို ျပန္လည္အသံုးျပဳခဲ့ပါတယ္။ တနည္းဆိုရင္ centre of gravity ဆိုတာ ပါ၀ါနဲ႕ လွဳပ္ရွားမွဳေတြ အားလံုးတည္မွီေနတဲ့ hub တခုလို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ တိုက္ပြဲတခုရဲ႕ အရွံဳးအႏိုင္ကို အဆံုးအျဖတ္ေပးႏိုင္ေသာ၊ အားအေကာင္းဆံုးေသာ တပ္ရင္း၊ တပ္မေတြကို centre of gravity အေနနဲ႕ conventional war ေတြမွာ သတ္မွတ္ ေလ့ရွိၾကပါတယ္။

ကေလာ့၀စ္ရဲ႕ strategic doctrine အရ တပ္မွဴးေတြဟာ မိမိရဲ႕ centre of gravity ကို သိဖို႕ လိုအပ္သလို၊ တဘက္ရန္သူရဲ႕ centre of gravity ကိုလဲ သိဖို႕ လိုအပ္လွပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအဖြဲ႕အစည္းေတြမွာလဲ ဒီအတိုင္းပါပဲ။ ေတာ္လွန္ေရးေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ centre of gravity ကုိသာမက ႏိုင္ငံေတာ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးယႏၱရားရဲ႕ centre of gravity ကိုပါ သိဖို႕ လိုပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးရဲ႕ centre of gravity ဟာ mass-based မဟုတ္ပဲ elite-based ျဖစ္ေနသေရြ႕ ကာလပတ္လံုးမွာေတာ့ ေအာင္ပြဲနဲ႕ ေ၀းကြာေနဦးမွာ အေသအခ်ာပါပဲ။

ခင္မမမ်ိဳး (၁၇၊ ၈၊ ၂၀၁၀)



ရည္ညႊန္းကိုးကားစာရင္း

Arquilla, J. & Ronfeldt, D. (1997) 'The Advent of Netwar', in 'In Athena's Camp: Preparing for Conflict in the Information Age', Santa Monica: RAND

Bell, J. B. (1989) 'Aspects of the Dragonworld: Covert Communications and the Rebel Ecosystem', International Journal of Intelligence and Counterintelligence, 3 (1)

Jennergren, L. P. (1981) 'Decentralization in Organizations', in Nystrom, P. & Starbuch, W. (eds.) Handbook of Organizational Design: Volume 2, Remodeling Organizations and their Environments, Oxford, Oxford University Press

McCormick, G. H. (1997/ 1998) 'Che Guevara: The Legacy of a Revolutionary Man', World Policy Journal, Winter 1997/ 1998

Mintzberg, H. (1993) Structure in Fives: Designing Effective Organizations, Englewood Cliffs, N.J.: Prentice Hall

Tilly, C. (1978) From Mobilization to Revolution, New York, McGraw Hill

1 comments:

မန္းကိုကို August 18, 2010 at 3:33 AM  

ဟုတ္၏ဟုတ္ရဲ့နဲ႔ဖတ္လာတာ အဆံုးေရာက္မွ ခင္မမမ်ိဳး ဆိုေတာ့ .. အင္း .. အေတာ္ပါပဲ၊ သူ႔ဆီမွာက သြားမန္႔လို႔မရတာနဲ႔။

ေဆာင္းပါးကိုတုေျပာရရင္ေတာ့ ေရးထားတာက Elite ေတြအတြက္လိုျဖစ္ေနတယ္၊ the Mass ေတြအတြက္လည္း ေစတနာထားၿပီး သင့္ေတာ္ေအာင္ဘာသာျပန္ ေရးေပးရင္ ေကာင္းမွာပဲလို႔ ေတြးမိတယ္။

ေဆာင္းပါးကေကာင္းပါတယ္၊ အကယ္၍ ေအာက္ေျခက သာမန္လူေတြ လြယ္လြယ္နားလည္ေအာင္ ေရးေျပာႏိုင္ရင္ေတာ့ ထိေရာက္မႈေတြ ဆပြားရလာႏိုင္ပါတယ္။

  © ဦးဂင္ႀကီး ျမန္မာ သို႕မဟုတ္ ေတာ္လွန္ဘေလာ္ဂါ ၂၀၀၈

ေအာက္မွ အေပၚသို႕